Cyberpreventie: Laat je niet vangen door internetoplichters

“Gaan we vissen?” Helaas is phishing (vissen naar je gegevens) voor cybercriminelen dagelijkse kost. Ze doen zich feilloos voor als je bank, een overheidsinstantie, een pakjesdienst of zelfs een familielid in nood.

Phishing verschijnt allang niet meer alleen via slordige e-mails. Oplichters benaderen je vandaag de dag via sms (smishing), WhatsApp, sociale media, of zelfs via de telefoon (vishing) waarbij ze soms met AI-stemmen werken. De smoezen zijn eindeloos: een geblokkeerde bankrekening, een openstaande verkeersboete, een mislukte levering van een pakje of een update van Itsme.

De gouden regel: Een bank, de politie, de belastingdienst of Itsme zal je NOOIT via een link vragen om je pincode, wachtwoord of responscodes van je banklezer te delen. Nooit.

Officiële instanties communiceren via hun eigen beveiligde platformen (zoals Mijn Burgerprofiel of e-Box) of per post. Log altijd zelf in via de officiële app of website, en klik nooit op links in dit soort berichten.

Veilig online winkelen

Wees kritisch bij online aankopen. Oplichters bouwen tegenwoordig vlijmscherpe namaakwebshops.

• Ken je verkoper: Koop bij voorkeur bij bekende webshops. Wil je iets bestellen bij een onbekende site? Zoek dan eerst naar onafhankelijke reviews.
• Check de URL: Let extreem goed op de schrijfwijze in de adresbalk. Oplichters veranderen vaak één letter (lNG.be in plaats van ING.be).
• Let op: Een slotje of https:// in de adresbalk betekent tegenwoordig alleen dat de verbinding beveiligd is, niet per se dat de website betrouwbaar is. Ook criminelen gebruiken tegenwoordig gratis beveiligingscertificaten.

Hoe voorkom je dat je slachtoffer wordt?

• Bij twijfel: stop. Ga nergens op in. Zoek zelf het officiële telefoonnummer van de instantie op (niet het nummer uit het sms’je) en verifieer het bericht.
• Bescherm je codes: Geef nooit pincodes, Itsme-bevestigingen of codes van je banklezer door als je niet zélf het initiatief tot een betaling hebt genomen.
• Deel geen kaartgegevens: Stuur nooit foto’s van de voor- of achterkant van je bank- of kredietkaart door. De driecijferige CVC-code achterop is de sleutel tot jouw geld.

Toch slachtoffer geworden? Reageer ONMIDDELLIJK

Als je er toch bent ingetrapt, telt elke minuut. Volg direct dit stappenplan:

• Bel Card Stop (078 170 170) en je bank: Laat je bankrekeningen en kaarten direct blokkeren. Vraag de bank meteen om de frauduleuze transactie tegen te houden.
• Doe zo snel mogelijk aangifte bij de politie: De politie kan in samenwerking met de banken proberen de transactie en de frauduleuze tegenrekening te blokkeren. In veel gevallen kunnen we het geld nog recupereren, zelfs als het naar grote platformen (zoals Bol.com) of crypto-exchanges is gegaan. Hoe sneller je aangifte doet, hoe groter de kans op succes.
• Verzamel bewijsmateriaal: Wis niets. Bewaar alle sporen (sms-berichten, WhatsApp-gesprekken, telefoonnummers, e-mails en rekeningnummers). Neem deze bij voorkeur digitaal (bijvoorbeeld via screenshots) mee naar je aangifte.
• Meld het: Stuur verdachte e-mails of screenshots van berichten door naar verdacht@safeonweb.be.